Joseph Alois Ratzinger

Joseph Alois Ratzinger werd geboren op 16 april 1927 in Marktl am Inn in Noord-Beieren (Duitsland), als zoon van een polieman. Marktl am Inn ligt in het district Altötting, een bekende Mariabedevaartsplaats.

In 1939 begon hij aan zijn priesterstudie aan het seminarie. Ratzinger werd in 1941 lid van de Hitlerjugend. Volgens sommigen dwong de wet hem daartoe, anderen wijzen erop dat vier miljoen andere Duitse jongeren buiten de Hitlerjeugd bleven. In 1943, werd hij samen met de rest van zijn klas ingezet bij het luchtafweergeschut. In 1944 werd hij soldaat bij de Wehrmacht. Enkele dagen voor de definitieve Duitse overgave in 1945, deserteerde hij uit het uitelkaarvallende Duitse leger en keerde terug naar Traunstein, waar hij door de Amerikanen krijgsgevangen werd gemaakt. Na de Tweede Wereldoorlog hervatte Ratzinger, samen met zijn broer, Georg Ratzinger, zijn priesterstudie. Op 29 juni 1951 werd Joseph Ratzinger tot priester gewijd door kardinaal Michael von Faulhaber van München. In 1953 werd hij doctor in de theologie. In 1959 werd Ratzinger hoogleraar dogmatiek aan de Universiteit van Bonn en in 1966 te Tübingen.

Al op zijn 35ste was Ratzinger een bekend theoloog en een van de belangrijkste adviseurs van het Tweede Vaticaans Concilie. In 1969 werd Ratzinger hoogleraar aan de Universiteit van Regensburg.  In 1972 was hij medeoprichter van het katholieke tijdschrift Communio. Communio wordt tegenwoordig gepubliceerd in vele talen, waaronder het Engels, Duits, Spaans en Nederlands. In maart 1977 werd Ratzinger tot aartsbisschop van München en Freising gewijd. In juni van dat jaar werd hij tevens kardinaal. In 1977 maakte paus Paulus VI de uiterst intelligente theologieprofessor aartsbisschop van München en kardinaal. Vier jaar later werd hij door Johannes Paulus aangesteld tot prefect van de Congregatie voor de Geloofsleer. Hij was hoofdcelebrant van de begrafenis van Johannes Paulus II en zat tevens het conclaaf van 2005 voor. Tijdens de afgelopen sede vacante stond hij op de hoogste plaats in de hiërarchie van de Rooms-katholieke Kerk.

Op zaterdagavond, 2 april 2005, om 21.37 uur, sterft paus Johannes Paulus II op 84-jarige leeftijd

Het hoofd van de Apostolische Kamer, de Spaanse kardinaal Eduardo Somalo Martínez, regelt de begrafenis, handelt lopende zaken af en bereidt de verkiezing van de nieuwe kerkvorst voor. Vervolgens verzegelt hij de privé-vertrekken van de overleden paus en bereidt hij de negendaagse rouwperiode voor.

De weg naar witte rook en "habemus papam"

De Spaanse kardinaal Eduardo Somalo Martínez moet er ook voor zorgen dat de kardinalen, die uit alle windstreken naar Rome komen om een nieuwe paus te kiezen, worden gehuisvest. Paus Johannes Paulus II heeft voor hen het redelijk comfortabele Domus Sanctae Marthae laten bouwen, zodat de kardinalen niet meer als voorheen in provisorische onderkomens in het pauselijk paleis hoeven te verblijven. Het conclaaf moet minimaal vijftien en maximaal twintig dagen na de dood van de paus beginnen. Alleen kardinalen die op de dag van het overlijden van de paus nog geen 80 jaar oud zijn, mogen eraan deelnemen.

Op 19 april start de eerste stemronde. De stembriefjes worden na elke bijeenkomst van de kardinalen verbrand. Pas als er een tweederde meerderheid is, voegen de kardinalen een speciale chemische stof aan de briefjes toe waardoor de rook een witte kleur krijgt. Op 20 april, wordt een nieuwe paus gekozen in een van de kortste conclaven ooit. Binnen 26 uur kozen de 115 kardinalen een opvolger voor de op 2 april overleden paus Johannes Paulus II. Uit de Sixtijnse Kapel steeg even na 18.00 uur witte rook op. Even was er verwarring over de kleur van de rook, maar niet lang daarna uur gingen de klokken luiden. Op het Sint Pietersplein klonk bij het verschijnen van de witte rook opgewonden Viva il Papa! Lang leve de paus!

De nieuwe paus - Benedictus XVI, geboren als Joseph Alois Ratzinger - verscheen drie kwartier later onder toejuichingen van het massaal toegestroomde publiek op het balkon van het Vaticaan. Daar sprak hij de traditionele zegen 'Urbi et Orbi' uit voor de tienduizenden gelovigen. "Beste broeders en zusters, na de grote paus Johannes Paulus II hebben de kardinalen mij gekozen, een simpele en nederige arbeider in de wijngaard van God".Benedictus XVI vroeg de hulp van Maria en God om hem bij te staan bij zijn taak. Hij vroeg ook de menigte voor hem te bidden. Met zijn 78 jaar is Benedictus XVI de oudste paus die in 275 jaar werd verkozen. Hij is de zevende paus van Duitse afkomst, en de eerste sinds Gregorius VII (1073-1085). (Internationaal wordt de uit Utrecht afkomstige Adrianus VI (1522-1523) vaak als Duitser beschouwd; volgens die opvatting is Benedictus de achtste Duitse paus). Johannes Paulus II was pas 58 toen hij paus werd in 1978, en was de op twee na langstzittende paus ooit. Tijdens een mis op zondag 24 april 2005 zal Benedictus XVI officieel worden geïnaugureerd als 265ste paus.

De verkiezing van Joseph Ratzinger tot nieuwe paus is vrijwel in heel Duitsland met gejubel ontvangen. Voor het eerst in 480 jaar weer een Duitse paus, de Duitsers kunnen hun geluk niet op. De laatste paus die Benedictus heette, Latijn voor 'gezegende', leidde de kerk tussen 1914 en 1922, en staat bekend als een vredespaus. Benedictus XV stelde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog neutraal en verzoenend op. Volgens sommigen heeft Ratzinger zijn pauselijke naam gekozen omdat hij ook een vredespaus wil zijn die zich neutraal, maar trouw aan het geloof opstelt.