Efese (Ephese) en de Maagd Maria

Ook bekend als: Ephese, Efeze, Efes, Ephesus

Wat er over deze stad is geschreven

De oudst bekende bronnen vertellen, dat Johannes na zijn vertrek uit Jerusalem in Efese, in het huidige Turkije, belandde. Ongetwijfeld had hij zich over Maria ontfermd en Haar meegenomen naar Turkije. Dezelfde bronnen vertellen, dat Johannes op hoogbejaarde leeftijd in Efese stierf. Het verhaal over Johannes is hoogstwaarschijnlijk even oud als de oudste fragmenten van het het Nieuwe Testament. Over Maria geen woord. Gezien haar bescheiden rol in de bijbel zal dat weinigen verbazen.

Jezus' moeder leefde op de 420 meter hoge Bülbül-Dag (Berg van de Nachtegaal) in de buurt van Efese. Hier zou ze ook gestorven zijn. De precieze plek bleef eeuwenlang verborgen, tot ze op aanwijzingen van de Duitse kloostervrouw Anna Katharina Emmerick (1774-1824) werd teruggevonden. Haar sterfhuis op de Nachtegalenberg werd o.a. door het hoofd van alle orthodoxe kerken, de eucumenische Patriarch van Constantinopel (het huidige Istanbul), Ayatollah Khomeini van Iran en Zijne Heiligheid Paus Johannes Paulus II bezocht. Moslims bezoeken deze plek omdat het een goede daad is een gezegend graf te bezoeken.
 

Mening Leo de Bondt

Er zijn geen archeologische bewijzen, dat de Maagd Maria ooit In Efese gewoond heeft. Ook vertelt de Bijbel ons hier niets over. Volgens de overlevering heeft Maria, na uit Jeruzalem vertrokken te zijn, haar laatste jaren in Efese gesleten, samen met de apostel Johannes. Mede door haar verdriet over het sterven van Haar Zoon, is Maria niet oud geworden. Ze zou op 59-jarige leeftijd zijn gestorven. Volgens het vaticaan is de maagd Maria in dit huisje gestorven. Het huis is overigens geheel volgens de beschrijving van Anna Katharina Emmerick gebouwd. Deze non, die in de vorige eeuw leefde, had in een visioen het sterfhuis van Maria gezien, en wist het huis en de plek waar het gelegen had nauwkeurig te beschrijven, hoewel ze zelf nooit buiten Duitsland was geweest. Twee Duitse expidities begaven zich direkt naar Efese en constateerden dat alles wat de non had gezegd tot in de details klopte. Het huis zelf, dat verdwenen was, werd opnieuw gebouwd. De oudste Mariafeesten danken hun ontstaan aan de sterk opkomende Mariaverering na het Concilie van Efeze (431), waarop Maria, de moeder van Jezus, als de Godbarende of Moeder van God werd betiteld. Tegenwoordig is het een bedevaartsplaats voor zowel christenen als moslims, daar de heilige maagd ook vijf keer in de Koran genoemd wordt. Paus Paulus VI bezocht ook deze plaats en gaf een bronzen beeld van de Maagd Maria als geschenk.

Dat Maria hier in Efese zou zijn begraven, doe ik af als complete onzin. Als Rooms-katholiek geloof ik stellig, dat Maria met lichaam en ziel in de Hemel is opgenomen. Wij vieren haar Tenhemelopneming elk jaar op 15 augustus (Dormitio Mariae). De in de volksmond ook wel eens gebruikte term "Maria Hemelvaart" is volgens het Rooms-katholieke geloof niet juist, omdat Maria - in tegenstelling tot Christus - niet zelf ten hemel opsteeg, maar door God in de hemel werd opgenómen. Paus Pius XII kondigde in 1950 dit geloofsmysterie af als dogma: "Tenslotte is de onbevlekte Maagd, gevrijwaard van ieder smet van de erfzonde, in het voltooien van haar aardse levensloop, met lichaam en ziel in de hemelse heerlijkheid opgenomen en door de Heer verheven tot Koningin van het Heelal om zo gelijkvormiger te worden aan haar Zoon. "Opgenomen met lichaam en ziel" betekent dat de dood geen macht meer heeft over Maria. Haar overlijden is dus tevens de totale aanvaarding van haar persoon door God. Haar hemelvaart is een bijzondere deelname aan de Verrijzenis van haar Zoon en loopt vooruit op de uiteindelijke bestemming van alle mensen van goede wil. Maria Tenhemel-opneming geldt voor de Katholieke Kerk als het belangrijkste Mariafeest. In Nederland is 15 augustus, in tegenstelling tot de ons omringende landen, geen maatschappelijke vrije dag.

Met het feest van Maria Tenhemelopneming begint een periode van 30 dagen waarin tal van belangrijke Mariafeesten op de kalender staan, waaronder Maria Koningin (22 augustus, octaafdag van Maria Tenhemelopneming), Maria Geboorte (8 september) en Naam van de Heilige Maagd Maria (12 september).
In de Oosterse Kerk gaat aan de viering van Maria Tenhemelopneming ook vandaag nog altijd een voorbereidende vasten vanaf 1 augustus en een ‘voorfeest’ op 14 augustus vooraf. De "naviering" duurt tot en met 23 augustus (oorspronkelijk zelfs tot 31 augustus). Daardoor krijgt de hele maand augustus er een uitgesproken Mariaal karakter.